Ψήφισμα του Τμήματος Βιολογίας, ΑΠΘ
Για τη μετατροπή του εκθεσιακού χώρου της ΔΕΘ σε Μητροπολιτικό Πάρκο
(Απόφαση συνέλευσης του Τμήματος Βιολογίας με αριθ. συνεδρ.733/29-07-2025)
Ως πανεπιστημιακό Τμήμα αφιερωμένο στη μελέτη της ζωής σε όλες της τις εκφάνσεις – από τα μικρόβια έως τα οικοσυστήματα, και από την κυτταρική βιολογία έως την αστική οικολογία – αισθανόμαστε την ηθική και επιστημονική ευθύνη να τοποθετηθούμε δημόσια σχετικά με το μέλλον του εκθεσιακού χώρου της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).
Η έκταση που καταλαμβάνει σήμερα ο εκθεσιακός χώρος της ΔΕΘ αποτελεί έναν σπάνιο εν δυνάμει πνεύμονα ζωής στο πυκνοδομημένο και θερμικά επιβαρυμένο κέντρο της πόλης. Τα επιστημονικά δεδομένα που διαθέτουμε, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, δείχνουν ξεκάθαρα ότι η μετατροπή της έκτασης αυτής σε Μητροπολιτικό Πάρκο δηλ. χώρο πρασίνου αποτελεί την μοναδική λύση που βρίσκεται σε αρμονία με τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις για την υγεία, το περιβάλλον και την διαβίωση σε βιώσιμες πόλεις που επιδεικνύουν ανθεκτικότητα σε διαταραχές (κλιματική κρίση, πλημμύρα, φωτιά).
Η ύπαρξη ενός μεγάλου αστικού πάρκου στην καρδιά της Θεσσαλονίκης μπορεί να λειτουργήσει ως διάδρομος βιοποικιλότητας, συνδέοντας τη θαλάσσια ζώνη και τον άξονα της πλατείας ΧΑΝΘ με το αστικό δάσος του Σέιχ-Σου. Τέτοιοι διάδρομοι είναι κρίσιμοι για τη μετακίνηση και επιβίωση εντόμων, πτηνών και μικρών θηλαστικών, ενισχύοντας τη συνολική ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων της πόλης. H δημιουργία και η ενίσχυση των χώρων πρασίνου εντός του αστικού ιστού συνάδει πλήρως με την επίτευξη τριών από τους 17 στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs, Στόχος 3: Good Health and Well-being, Στόχος 11: Sustainable Cities and Communities και Στόχος 17: Life on Land).
Επιπρόσθετα, η έννοια της Ενιαίας Υγείας (One Health), αναγνωρισμένη από τον ΠΟΥ, τον FAO και τον ΟΗΕ, υπογραμμίζει ότι η υγεία του ανθρώπου εξαρτάται πλέον άμεσα από την υγεία του φυσικού περιβάλλοντος. Η δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου δεν είναι πολυτέλεια: είναι προληπτική πολιτική υγείας. Οι χώροι πρασίνου αποδεδειγμένα μειώνουν τα επίπεδα αέριων ρύπων (PM2.5, NO₂, O₃), τη θερμική καταπόνηση, την ηχορύπανση, την ψυχολογική καταπόνηση και ενισχύουν τη σωματική και ψυχική ευεξία.
Η δημιουργία ενός πάρκου τέτοιας κλίμακας – και όχι ενός ακόμη συμπλέγματος δομημένων υποδομών – αποτελεί επένδυση στη βιολογική μας επιβίωση, αλλά και στον πολιτισμό μας. Ένας ζωντανός δημόσιος χώρος πρασίνου μπορεί να λειτουργήσει ως τόπος παιδείας, πολιτισμού και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για όλες τις ηλικίες.
Με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση που προσφέρει η Βιολογία στους τομείς της οικολογίας, της εξέλιξης, της ψυχοβιολογίας και της Ενιαίας Υγείας, καταλήγουμε αβίαστα στο εξής:
Η μετατροπή της έκτασης της ΔΕΘ σε ένα μεγάλο, ενιαίο και ανοιχτό Μητροπολιτικό Πάρκο αποτελεί τη μόνη επιστημονικά τεκμηριωμένη, κοινωνικά δίκαιη και περιβαλλοντικά βιώσιμη επιλογή.
Το Τμήμα Βιολογίας ΑΠΘ στέκεται στο πλευρό όλων των πολιτών και φορέων που εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση, και καλεί την πολιτεία να ακούσει τη φωνή της επιστήμης, της κοινωνίας και της ίδιας της φύσης.